Schakel Tihange symbolisch UIT.
31 maart t/m 30 september '17

Schakel Tihange symbolisch UIT. Burgemeester Krewinkel ging U voor!
• meer info



Geen toekomstige activiteiten gevonden.

>> agenda





Hel - Marcel Ruijters
22 02 08 / 06 04 08

Hel

22 februari t/m 6 april
Expositie verlengd t/m 13 april!
Opening vrijdag 22 februari om 19.00 uur

Met originele tekeningen van Marcel Ruijters uit zijn graphic novel over 'De Hel van Dante'.

Wat er ook nog te zien zal zijn:
* 19e eeuwse folianten met illustraties van Gustave Doré 'De Hel van Dante', ter beschikking gesteld door de Zeeuwse bibliotheek en scraperboards van Marcel Ruijters.
* Patrick van Bentum uit Heerlen zal gedurende de expositie een muurtekening maken.

Kijk ook op: 
www.xs4all.nl/~troglo/


Tekst van Gert Jan Pos voor de opening van de expositie 'Hel'.


Dames en heren,

Lang voordat ik Marcel Ruijters persoonlijk leerde kennen, maakte ik kennis met zijn strips. Zijn verhalen stonden, en staan nog steeds, in de Zone 5300, het enige en onvolprezen Nederlandse tijdschrift over strips, muziek, b-films en curiosa uit Rotterdam. Ik was heftig aangedaan, want de wezens die de strips bevolkten zagen er tamelijk angstaanjagend uit en ze bewoonden een nog angstiger wereld. Die Marcel Ruijters, dacht ik, dat moet wel een heftige figuur zijn.

Hij tekende Doktor Molotow en Troglodytes. Ik heb het opgezocht: troglodyte betekent zoiets als holbewoner. Zijn holbewoners zien er uit zoals mensen er waarschijnlijk over een paar duizend jaar uitzien, na een paar atoomoorlogen. Ze wonen onder de grond en doen mekaar de vreselijkste dingen aan. Het is er gewelddadig en duister. En ze hebben natuurlijk heel veel seks.

Ik aarzelde dan ook even voordat ik een afspraak maakte met Marcel Ruijters. Ik heb het afgelopen jaar een expositie georganiseerd voor het Singer Museum in Laren over strip en kunst. De tentoonstelling is pas geopend en nog tot eind april te zien. Voor strip en kunst zocht ik werk van schilders en striptekenaars waarmee ik kon laten zien dat schilders en striptekenaars zich in principe met dezelfde onderwerpen bezighouden. Strips en kunst lijken twee strikt gescheiden werelden. Maar dat is ten onrechte, want het zijn misschien parallelle werelden. Maar die werelden worden beide bewoond door ambitieuze schilders en tekenaars die zich bezighouden met dezelfde vragen. Striptekenaars kijken bovendien goed naar klassieke voorbeelden. Striptekenaars koesteren vergelijkbare ambities als beeldende kunstenaars en ze putten uit dezelfde bronnen.

Religie is een belangrijk thema voor striptekenaars en schilders. Heel logische eigenlijk, want het lijden van Jezus Christus is het oudste stripverhaal van Europa. Sinds de Middeleeuwen laten de veertien statiën zien hoe Jezus Christus het kruis naar Golgotha draagt, onderweg drie keer valt, zijn moeder tegenkomt en aan het kruis wordt gespijkerd. Nog steeds hangen er statiën in de kerken. Naast Jezus Christus koesteren kunstenaars en striptekenaars nog een andere grote liefde: zichzelf. Schilders nemen zichzelf sinds de Renaissance als onderwerp. Rembrandt schilderde zichzelf dertig keer, Van Gogh schilderde zichzelf iets minder vaak. In de twintigste eeuw is er een ware hype ontstaan. Sommige schilders hebben zich zelfs exclusief toegelegd op hun zelfportret. Net als striptekenaars trouwens. De autobiografie is een van de belangrijkste disciplines van het moderne beeldverhaal. Het maakt niet uit wat een striptekenaar meemaakt, zieke familieleden, zelf ziek worden, een nieuwe baan of een nieuwe vriend of vriendin: alles wordt een stripverhaal.

Maar voor een autobiografische strip ging ik niet bij Marcel Ruijters op bezoek. Ik had me wel een voorstelling gemaakt van hoe hij eruit zou zien. Ik vermoedde dat hij een woeste baard had, honderdvijftig kilo woog en een zware leren jas droeg. Ik dacht niet dat hij zou lijken op een van zijn holbewoners. Althans ik hoopte van niet. Ik had geluk. Marcel was eigenlijk een hele aardige jongen. Zonder baard. Hij zette nog wel spookhuismuziek op om in de goede stemming te komen voor het tekenwerk, maar het viel allemaal best mee.

Naast de avonturen van de troglodytes had hij Sine Qua Non getekend en daarin speelde een non de hoofdrol. De non wandelt door een Middeleeuwse wereld die uitpuilt van de christelijke symboliek uit die Middeleeuwen. Een krankzinnige en onbegrijpelijke wereld, volgens Marcel Ruijters. Voor hem zijn de Middeleeuwen een onuitputtelijke inspiratiebron. Hij liet me werk zien waaruit ik een selectie mocht maken voor mijn tentoonstelling. Maar het mooiste moest ik laten liggen. Want dat ziet u hier in deze tentoonstelling. Dat is zijn stripversie van Inferno, het eerste hoofdstuk van De Goddelijke Komedie van de Italiaanse dichter Dante Alighieri. Dante was geïnspireerd om zijn meesterwerk te schrijven. Hij was na een staatsgreep verbannen uit zijn stad Florence en hij nam in zijn werk wraak op zijn tegenstanders door ze in zijn hel terecht te laten komen. De dichter wordt door Vergilius, een dichter uit de klassieke oudheid, aan de hand genomen en ze dalen via negen kringen af naar het diepste punt van de hel. Dante was ook een goede katholiek zoals in die tijd de meeste Italianen dat waren en hij heeft de verschrikkingen van de katholieke onderwereld zo nauwkeurig mogelijk beschreven.

Nu, bijna zeven eeuwen later, want Dante schreef zijn Komedie tussen 1306 en 1321, is Marcel Ruijters ervoor gaan zitten om die hel te gaan tekenen. Niet precies zoals Dante die beschreef, maar op zijn eigen manier. Veel tekenaars zijn Ruijters voorgegaan. Onder wie niet de minste. Hier kunt u ook gravures zien van Gustave Doré. Dat zijn bekende tekeningen die u misschien al eens heeft gezien. Het zijn donkere tekeningen. Marcel Ruijters heeft een veel lichtere hel getekend. Zijn monsters zien er ook niet zo angstaanjagend uit. Eerder vrolijk. De belangrijkste verandering is echter de hoofdpersoon. Dat is niet Dante, maar Danta. Vergilius is Vergilia geworden. De hel wordt ook bevolkt door vrouwen. De enige mannen die erin rondlopen zijn bebaarde wildemannen. Misschien dat Marcel dat zometeen zelf wil uitleggen.

Voordat ik hem dat ga vragen, wil ik nog even, als dat mag, ingaan op de vraag of strip een kunst is. We staan hier in een galerie en dat is een plek waar je kunst kunt verwachten. Ik zei al eerder dat kunst en strips parallelle werelden zijn, dat kunstenaars en striptekenaars uit dezelfde inspiratiebronnen putten. En ook is het zo dat striptekenaars net zo ambitieus zijn als schilders. Er is een klein verschil: het leven van een kunstenaar is kort, kunst duurt eeuwig en een strips worden altijd vervolgd. Maar het werk van Marcel laat zien dat striptekeningen ook heel goed tot zijn recht komen aan de muur en niet alleen tot hun recht komen in een album.

Maar is het ook kunst? Wat is kunst? Strip en kunst hebben gemeen dat voortdurend wordt gevraagd of het wel echt kunst is. Dat schept een band. Maar is strip nu kunst? Of omgekeerd? Wie kan zeggen wat kunst is? Wanneer wordt iets kunst? Dat zijn ingewikkelde vragen met een makkelijk antwoord: er zijn kunstenaars en daarom is er ook kunst. Er zijn striptekenaars en daarom dus ook strips. Soms kun je strips kunst noemen. In het geval van Marcel Ruijters is er geen twijfel. Dat is gewoon kunst.

Gert Jan Pos





> terug naar boven


Foto's opening


Foto's expositie


Foto's werk